Chrześcijańska demokracja

Encyklika "Rerum Novarum" z 1891 roku nakreśliła nowe zasady nauki społecznej kościoła. Bardzo ważna stała się reguła subsydiarności, czyli pomocniczości obywatelom przez państwo. Zasada ta miała przede wszystkim ochronę własności prywatnej i praw jednostki. Kolejnym ważnym wydarzeniem dla demokracji chrześcijańskiej był Sobór Watykański II zwołany przez Jana XXIII w 1962 roku.

Podczas jego trwania potępiono wojnę oraz totalitaryzm, natomiast nawoływano do tolerancji wobec innych narodowości, poglądów i wyznań. Ponadto nauka społeczna kościoła jest za decentralizacją władzy i jednoczesnym rozwojem samorządów lokalnych. Postuluje również za udziałem robotników w zyskach przedsiębiorstw. Bardzo popularna stała się filozofia personalistyczna. Mówiła ona, że człowiek jest istotą świadomą, obdarzoną wolna wolą. Każdy, kto respektuje prawa Boskie może liczyć na godne życie na ziemi i zbawienie po śmierci. Chrześcijańska demokracja bardzo dużą uwagę przywiązuje do solidaryzmu, czyli założenia, że wszyscy ludzie niezależnie od statusu społecznego kierują się wspólnym interesem. Jednak realizacja ich nie powinna szkodzić innym jednostką. Wspólne dobro prowadzi do współpracy i zrozumienia. Obecnie spleconą naukę kościoła odnajdujemy w programach partii chadeckich.

Liberalizm

Liberalizm gwarantuje wolność jednostce, ograniczając w ten sposób role państwa i religii. Jedną z doktryn liberalizmu jest racjonalizm, który zakłada, że każdy człowiek jest istota w pełni rozumną i najlepiej potrafi ocenić swoje pragnienia oraz potrzeby. Ludzie powinni mieć zagwarantowaną możliwość wyboru, ale również odpowiadać za swoje decyzję. Według liberałów jedynym ograniczeniem jest wolność drugiego człowieka.

Każdemu człowiekowi przysługują tak zwane prawa naturalne. Są to między innymi prawo do życia, wolności osobistej, słowa, sumienia oraz wyznania. Bardzo popularna jest koncepcja zatomizowanego społeczeństwa, które jest zbiorem jednostek funkcjonujących na zasadzie umowy. Ma to za zadanie podkreślić indywidualność każdego człowieka. Liberalizm przyjmuje hierarchie społeczną, która jest ściśle zależna od zaradności i przedsiębiorczości, każdego obywatela. Pomoc socjalna jest negatywnie postrzegana, ponieważ to się kłuci z zasadą równych praw wobec wszystkich. Za najważniejsze funkcje państwa uznaje się zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom, ochronę własności prywatnej, sprzyjanie rozwojowi społeczeństwa i gospodarce wolnorynkowej.