Dzisiejsza populacja Zapoteków, stanowiących największą grupę rdzennej ludności w meksykańskim stanie Oaxaca, zamieszkuje większą część jego wschodnich obszarów, oraz część terenów stanów sąsiednich. W okresie klasycznym przodkowie dzisiejszych Zapoteków, wybudowali ośrodki miejskie należące do największych i najsławniejszych w starożytnej Ameryce Środkowej. Największy z nich to Monte Alban. Zbudowany został na wyrównanym siłą ludzkich rąk wierzchołku góry. Teren ten zamieszkany był już około 1000 roku p.n.e. Na ruinach domów poprzednich osadników, Zapotekowie wznieśli wspaniałe pałace, place, piramidy zwieńczone świątyniami i inne budowle, między innymi wielkie pięciokątne obserwatorium. Nowożytna historia stanu wiąże się z postacią wielkiego Benito Juareza, pełnej krwi Zapoteka. Współczesny lud ma te same zwyczaje i wierzenia, co większość sąsiednich plemion. Są katolikami, ale nadal wierzą w istoty nadprzyrodzone, związane z burzami, deszczami, lasami i górami.
Lud Nahua zamieszkuje Wyżynę Meksykańską. Łączy ich przede wszystkich język, składający się z blisko spokrewnionych dialektów. Rozmawiają oni także po hiszpańsku, ale stopień znajomości tego języka jest bardzo zróżnicowany. Różne grupy Nahua łączy typowy dla Ameryki Środkowej zestaw upraw. Do orki stosują pług ciągnięty przez zwierzęta. Na stromych zboczach górskich, gdzie gleba jest słaba rolnicy wypalają pola przed zasiewem. Aby poprawić produktywność stosują także płodozmian, uprawiając kukurydzę na przemian z fasolą. Ważną uprawą jest także agawa, z której wyrabia się napój alkoholowy oraz trzcina cukrowa, ryż i kawa. Typowe miasto Nahua, zbudowane jest wokół centralnego placu, na którym odbywają się lokalne targi. Ludność słynie z wyrabianych, zdobionych w geometryczne zwory peleryn. Inne typy rzemiosła i rękodzieła to: produkcja suszonych cegieł i pamiątek dla turystów. Do najbardziej poszukiwanych przedmiotów zalicza się ceramikę, skrzynie i tykwy.
Błogosławiona Maria od Pana Jezusa Dobrego Pasterza, Franciszka Siedliska, urodziła się w Roszkowej, w roku 1842. Zmarła jako święta w 1920 roku w Rzymie. Dzieciństwo i wczesną młodość spędziła w Zdzatach i w Warszawie w pałacu Morawskiego. Cechowała ją siła woli, wrodzono inteligencja, a zwłaszcza zdolne do wielkiej miłości serce. Wychowała się wyłącznie w rodzinnym środowisku i zgodnie z ówczesnym zwyczajem pobierała lekcje u guwernantki. Jej serce zawsze pragnęło Boga i w każdej sytuacji do niego dążyło. Już w dniu I komunii świętej ofiarowała całkowicie swe życie Bogu. Od tego dnia rozwijałaś się jej pobożności i nabożeństwo do matki Najświętszej. Dążąc do pogłębienia życia duchowego, kierując swą drogę do życia zakonnego. Z ogromnym męstwem opiera się sprzeciwowi rodziny, pokonuje opór ojca, a z czasem wyjednuje mu u Boga łaskę nawrócenia. Podczas swego pobytu w Szwajcarii, przeżyła tragedię upadku powstania styczniowego. Po powrocie do kraju zetknęła się z równie ponurą rzeczywistością. Zmieniono autonomię i zachowano swobodę kościoła. Przełomowy był dla niej rok 1973. Pierwszy duchowy przewodnik, ojciec Leander oznajmił jej, że wolą Boga jest by założyła nową rodzinę zakonną. W 1873 roku ona sama i jej nowe dzieło otrzymało błogosławieństwo papieża IX. Za patronkę Franciszka obrała Najświętsza Rodzinę z Nazaretu.